Çankırı Araştırmaları Sitesi | Forumlar  
Çankırı Araştırmaları Sitesi  
Çankırı Araştırmaları Sitesinin 2002-2005 dönemi arşiv kayıtlarıdır.
 Arama Forumlar  Yazılar  Resimler  İletişim  
          www.cansaati.org
   
 

 

 
 Tüm Forumlar
 Erhan METİN [Köşe Yazıları]
 
Yerel Tarih Eğitimi ve Okul Dışı Tarih Öğretimi
  Yazıcı Çıktısı /Yazıyı Bilgisayarına kaydet  

Yazan Önceki Konu Konu Sonraki Konu  
Erhan Metin
Yetkili Üye


Çankırı
30 Cevap
Gönderim - 29/09/2005 :  17:35:51      
28-29/09/2005 tarihli, III. Bilgi Şöleni Tebliğlerinden

ÇANKIRI’NIN TARİH EĞİTİMİ VE ÖĞRETİMİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
Erhan METİN **

Giriş

“Geçmişten Geleceğe Çankırı” mesajı doğrultusunda, Çankırı ilinin tarihi detaylı bir şekilde dile getirildi. Çankırı Kültürü hakkında şimdiye kadar bir çok şey söylendi. Bu organizasyona katılarak; anlatılanları dinleme fırsatını bulan tüm dinleyiciler ve biz, tarih perspektifi içerisinde Çankırı’yı yeniden ve daha teferruatlı olarak tanıma fırsatını elde ettik. Çankırı’yı tanımak, Çankırı Kültürünü yaşatmak adına, bu tür organizasyonların daha sık yapılması gerektiğini vurgulamak gerekir.
Tarihini ve kültürünü dile getirmeye çalıştığımız Çankırı, geçmişten geleceğe sağlıklı olarak nasıl taşınmalıdır veya taşınabilir? Bu taşıma misyonunu üstlenmeye hazır olan akademik disiplinse hiç şüphesiz tarih eğitimi olmalıdır. Bu disiplin içerisinde Çankırı’nın sahip olduğu yer neresidir? İlimiz sınırları içerisindeki ortaöğretim kurumlarında vermekte olduğumuz tarih dersleri, Çankırı tarihi ve kültüründen hangi düzeyde bahsetmektedir? Çankırı’da görev yapmakta olan Tarih Öğretmenleri Çankırı Tarihi hakkında ne derece bilgi sahibidir? Öğrenciler Tarih derslerinde Çankırı tarihine ve kültürüne ait neleri öğrenmektedirler? Tarih Eğitimi sürecinde Çankırı tarihi ve kültürü hakkında verilen bilgi aktarımının Çankırı iline ne gibi yararları ve dönütleri olacaktır? Bu gibi sorulara bilimsel olarak cevap verilmemiştir.
Bu bağlamda, üzerinde duracağımız nokta; ortaöğretim düzeyindeki eğitim kurumlarında “Tarih Eğitimi ve Öğretimi Açısından Çankırı’nın Değerlendirilmesi” nasıl olmalıdır ve bu perspektiften bakıldığında Çankırı’nın bu değerlendirme içerisinde sahip olduğu mevcut durum nedir? Hangi düzeyde bir yere sahiptir? Bütün bunları tespit ederek, bu tespitlerimiz doğrultusunda, Çankırı’nın Tarih Eğitimi ve Öğretimi açısından bir değerlendirmesini yaparak, elde ettiğimiz sonuçları orta koymaktır.

1)- Tarih Eğitiminin Taşıdığı Misyon

“Çankırı’nın Tarih Eğitimi ve Öğretimi Açısından Değerlendirilmesi” hakkında bilgi vermeye başlamadan önce üzerinde durulması gereken önemli bir husus, okullarımızda vermeye çalıştığımız Tarih Eğitiminin taşıdığı gerçek misyonun ne olduğudur?
Bilindiği üzere insan oğlu sosyal bir varlıktır. Bu sebeple çevresiyle birlikte yaşamak durumundadır.Sağlıklı bir hayat veya düşünce tarzının teşekkülünde ise insanın önce kendisini tanıması gerekir. Acaba insanlık hangi geçmişten bu zaman geldi? İnsanoğlu geçmişte nasıl yaşadı? Hangi fikirler veya idealler nasıl uygulandı ne gibi sonuçlar doğurdu? Bu ve buna benzer bütün sorulara cevap verebilmede öncelikle tarihe müracaat ederiz. Bir başka ifade ile tarih bir milletin hafızasıdır. Bir fert için hafıza ne ise, meseleyi makro düzeyde ele aldığımız zaman fertlerin oluşturduğu millet içinde hafıza yani tarih, aynı önemi taşır. Hafızasını kaybeden bir insanın istikrarlı bir geleceği olamaz. Hayatı her an tehlike ile doludur. Bu yüzden toplumların veya milletlerin varlıklarını sağlıklı bir şekilde sürdürebilmeleri, onlar için bir hafıza niteliğinde olan tarihi öğrenmeleriyle doğru orantılıdır.
Zira tarih, bir milletin hemen, hemen bütün varlığına eşittir. Tarih, milletin geçmişteki varlığı, onun mirası, bugüne kalan hatırasıdır. Dil, edebiyat ve umumiyetle kültür kavramına giren her şey, tarih boyunca gelişmiş, bize tarihten miras kalmıştır. Etrafımıza baktığımızda ecdadımızdan, yani tarihten kalma, göz kamaştırıcı bin bir şey görürüz. Devrimizde tarih şuurunu taşıyan milletler milli kudret ve medeniyet hamlelerinde bu hazineden faydalandıkça tarihin onlar için faydası vardır. Bu sebeple tarih yazılıp bir kültür ve şuur kaynağı olmadıkça, toprak altında kalan kıymetli madenler gibi, hiçbir mana ifade etmez.
Kültürün temel bir takım unsurları vardır. Bunlardan biri Tarihtir. Tarih, kültürün zaman içindeki siyasi, sosyal akışını ve sürekliliğini sağlar. Denilebilir ki, bir milletin tarihi onun bütün kültür varlıklarının aksiyon haline geçmiş şeklidir. Tarih statükoyu değil, değişimi anlatan bir bilimdir. Bu değişim bugünde aynı hızıyla devam ediyor. Bu bağlamda Çankırı Kültürünün geçmişten geleceğe taşınmasında en etkili olan, taşıma kapasitesi en yüksek akademik lokomotifte hiç şüphesiz tarihtir.
XX.yy’ın ikinci yarısında bilgi üretiminde öyle büyük patlamalar oldu ki bir insanın hayatı boyunca herhangi bir disiplinin alt dalındaki bilgilerin tamamını öğrenebilmesi dahi imkansız hale geldi. Bunun sonucunda “ne öğretelim?” sorusu eğitimcilerin gündemini önemli ölçüde işgal etmeye başladı.
Bu problem tarih alanı içinde geçerlidir. Tarih adı verilen bir akademik disiplin vardır. Bu aynı zamanda okullarda “tarih” diye adlandırılan bir derstir.
Tarih dersi vasıtasıyla, geçmiş ile ilgili birtakım bilgi veya inançların geleneksel olarak çocuklara aşılanmasının üç önemli nedeni olduğu ileri sürülmektedir.
Bunlar;
1.1. Miras olarak Tarih
1.2. Ahlaki eğitim için tarih
1.3. Günümüz dünyasını anlamak için tarih’tir.

1.1. Miras Olarak Tarih: Çocuklarımıza tarih öğretilmesinin en önemli sebebi, onların ait oldukları grubun geçmişine saygı duymalarını sağlamak olmuştur. Grup bir kabile, ulus-devlet veya dini topluluk olabilir. Bazı insan toplulukları ayrıcı bir kimliği korumak amacıyla ortak bir geçmişi paylaşılmış unsurlarını kullanmışlardır.

1.2. Ahlaki Eğitim İçin Tarih: Çocuklara geçmiş hakkında birtakım bilgiler vermenin, güçlü geleneksel bir nedeni, çoğunlukla telkin yoluyla ahlaki kuralların yerleşmesini sağlamak olmuştur. Aslında daha geniş yönleri olan bu amaç, genellikle belirli bir tarihi mirasın aktarımı ile bir arada sunulmuştur.

1.3. Günümüz Dünyasını Anlamak İçin Tarih: Mirasları koruma ve ahlaki kuralların yerleşmesini sağlamanın değerine duyulan güven azaldıkça, tarihçiler ve tarih öğretmenleri son yıllarda geçmişi bilmenin bugünü anlamak için gerekli olduğu düşüncesi üzerinde durmaya başladılar. Hatta bazılarına göre bu bilgi aynı zamanda geleceğe dair daha tutarlı tahminler yapılmasını da sağlayabilir.

Görüldüğü üzere tarih dersinin hedeflediği kazanımlar arasında; gelecek kuşaklarımızı bir yarışa hazırlamak, onların girecekleri sınavları kazanmalarını sağlamak gibi bir amaç ve kazanım bulunmamaktadır. Bu durum bizlere, Tarih Eğitiminin; toplum arasında algılana gelen sınavlara hazırlık dersinin daha ötesinde, maddi ve manevi kazanımları mevcudiyetine nakşeden nev’i şahsına münhasır bir misyonu omuzladığını göstermektedir.
Elbetteki sınavlarda tarih soruları çıkmaktadır ve çıkacaktır da. Matematik, Fizik, Kimya, Coğrafya gibi dersler nasıl pozitif ilimler içerisinde yer alan farklı uzmanlık alanları ise Tarihte bunlardan bir tanesidir. Fakat tarihin bu bilimlerden farklı olarak ikinci bir penceresi vardır ki o da sosyal boyuttaki işlevselliğidir. Hayatın içinden olmasıdır. Bizlerin yaşadığı şehirde nefesini hissettirebilmesidir.
İnsanlar içerisinde yaşadıkları dünyayı tanıdıkları sürece mutlu olabilirler. İnsan kendisini yabancı hissettiği kültürel dünyada, yabancı olduğu bir coğrafyada, kendisini nasıl daha rahat ve huzurlu hissedebilir. Bu bağlamda öğrencilerin ilk önce yaşadıkları çevreyi tanımaları gerekmektedir. Oturdukları mahalleyi, gittikleri camiyi, her gün önünden geçtikleri tarihi çeşmeyi, şehirlerinde yıllardır ağırladıkları tarihi şahsiyetleri tanımaları ve tanıdıkça milli kimlik bilincine erişmeleri gerekir. Ancak bu vizyon doğrultusunda izlenecek bir tarih eğitimi, Çankırı’yı geçmişin kucağından ve unutulmanın hüznünden kurtararak; geleceğe taşıyacaktır. Böylece Çankırı kültürü ve tarihi istikbalde de yaşamaya devam edecektir. Çağlar arası geçişte meydana gelen büyük değişimlerde kaybolmamanın tek yolu tarih ve kültür bilincidir.
Günümüzde insanların eğitim seviyeleri ve okuma alışkanlıkları arttıkça tarih ve kültürlerine olan ilgi ve öğrenme istekleri de ortaya çıkmaktadır. Günümüzde bir çok ilimiz tarihi ve kültürel kimliğini ortaya koyarak ön plana çıkmayı hedeflemektedir. Hatta turistik özellikleriyle ön planda olan illerimiz dahi turistik özelliklerini bir kenara bırakarak tarihlerini ve tarih içerisindeki önemlerini bilimin ışığında ispatlama çabası içindedir.

28.7.2005 tarihli yurt genelinde yayımlanan bir gazete de rastladığım bölgesel nitelikli bir haber dikkatimi çekti. Daha önce söylediklerimizi teyit eder mahiyette olan ve adeta bizi doğrulamak veya desteklemek için yazılmış bir haberdi. Haber şu şekildedir;


“NEVŞEHİR’İN TARİHİ ARAŞTIRILACAK: Kayseri Erciyes Üniversitesi, Kapadokya Bölgesinin ve Nevşehir’in tarihi ve kültürel değerlerinin araştırılması için Nevşehir’de Araştırma Merkezi Kurmayı planlıyor. Nevşehir Belediye Başkanı Hasan Ünver, Kapadokya Bölgesinin ve bu bölgenin merkezi Nevşehir’in tarihi ve kültürel olarak araştırılması amacıyla Erciyes Üniversitesi Rektörlüğünden Nevşehir’e bir araştırma merkezi kurmalarını istediklerini söyledi…….Ünver(Belediye Başkanı) “Nevşehir tarihte bir döneme damgasını vuran bir şehir. Nevşehir peribacaları ve Kapadokya kimliği altına sığınacak bom boş bir kent değil. Nevşehir gerek kültürel gerekse tarihsel zenginliği ile araştırılması gereken bir ilimiz. Bunun için Erciyes Üniversitesinden bu konuda destek istedik. Kendilerine Araştırma Merkezi’nin açılması durumunda her türlü desteği vermeye hazırız” dedi.

Nevşehir turistik özelliği ile Türkiye ve dünyada önemli bir yere sahiptir. Fakat haberden anlaşılacağı üzere artık bu tanınmışlık Nevşehir’e yetmemektedir. Nevşehir, tarihi ile Kültürü ile ortaya çıkmaya çalışmaktadır.
Yukarıda verdiğimiz Nevşehir örneği;tarih ve kültür mirasının gerektiğinde coğrafi güzelliklerin bile önüne geçebileceğini gösteren, tarih ve kültür bilincinin ehemmiyetini vurgulayan güzel bir örnektir.



-*-Çankırı valiliği III. Çankırı Kültürü Bilgi Şöleninde tebliğ Olarak sunulmuştur.
* Çankırı Meslek Yüksekokulu Öğretim Elemanı
** Çankırı Belediyesi, Prof. Dr. Rıfkı Kamil Urga Çankırı Araştırmaları Merkezi - Yönetim Kurulu Üyesi

-Nuri Köstüklü, Sosyal Bilgiler ve Tarih Öğretimi, Konya 1999, s.11
-Mehmet Kaplan, Kültür ve Dil, Dergah yay., s. İstanbul 1999, s.48
-Osman Turan, Türk Cihan Hakimiyeti Mefkuresi, Boğaziçi yay., c: I, s.IX
-Refik Turan, “Kültür Alanındaki Gelişmeler”, Türkiye Cumhuriyet Tarihi (Komisyon) , C.II, Atatürk Araştırma .Merkezi yay. Ankara 2002 s.189
-Ramazan Özey, Günümüz Dünya Sorunları,Aktif yay. İstanbul 2001, s.20-21
-Mustafa Safran, “Tarih Öğretimi ve Çağdaş Müfredat Teorileri” XII. Türk Tarih Kongresi, Ankara 1997, s.1
-Mustafa Safran, a.g.m. s.2


Düzenleyen - Erhan Metin on 30/09/2005 15:12:11

Mehmet Soycan
EĞİTİMSEN İl Temsilcisi


Çankırı
10 Cevap
Gönderim - 30/09/2005 :  01:24:10       
  Sayın Erhan,
Çabanızı görüyor ve takdirle karşılıyorum. İnsanın içinde yaşadığı çevreden yola çıkarak tarihe ulaşması, tarihi yorumlaması ve oradan anlamlar çıkarması eğitim açısından çok yerinde olacaktır. Ben derslerimde öğrencilere sorduğum "Evliya Çelebi ünlü Seyehatnamesinde Çankırı ile ilgili neler anlatıyor?Çankırı'da hangi olaylara tanık olmuştur?" sorusuna hiç yanıt alamamışımdır. Mesela Çerkeş'te belediye bahçesinin içinde bir top vardır.Neyin nesidir bu top. Niye oradadır? Çerkeş'te yaşayan her öğrenci önce bunu bilmelidir. İbn-i Haldun " Tarih övünmek için değil, ders almak içindir." diyordu. Tarihimizi bildikçe, öğrendikçe önümüzü daha rahat göreceğiz. "Bunun yöntemi ne olacak, nasıl olacak?" Temel sorun buydu. Dilerim tarih eğitimine yönelik önerileriniz bir an önce yaşama geçer.

 sayfa başına git

b_ayhan
Yetkili Üye


Ankara
143 Cevap
Gönderim - 30/09/2005 :  20:03:32       
  Sayın METİN
Çankırı sorunlarına sizin gibi sahip çıkan gençler çoğaldıkça özlemini duyduğumuz paydada hepimizin bir araya geleceğine inancım tamdır. Yeterki sizler gençler olarak bu bayrağı taşıyın ve yüceltin, aynı şevk ve heyecanla gelecek nesillere devredin. Daha kapsamlı, daha çok yönlü çalışmaları sizden bekliyor, başarılarınızın devamını diliyorum.
Bahattin AYHAN

Bahattin AYHAN  sayfa başına git

Recep Cirik
Yetkili Üye


Gent
373 Cevap
Gönderim - 01/10/2005 :  16:42:15       
  Değerli Metin Bey
İnsanların kültür ve tarihlerinden uzaklaşması onları aşağılık kompleksine sokar ve ortaya hiç kimsenin benimsemediği hatta kuşaklar arasında kopukluğa neden olan bu yozlaşmaya dur demek için öğretmenlerimize olduğu kadar, aile bireylerine de büyük görevler düşmektedir.

Belçika'da bulunduğum bu uzun zaman dilimi içinde tarihi anıtlarını restore etmeye harcanan para bizim ülkemizle kıyaslamaya kalkarsak akıllara durgunluk verir.

Siz değerli gençlerimizn sayısı arttıkça bizler daha mutlu olacağız.

'Tarihi unutulan ülkeler tarih kitaplarından silinmeye mahkümdur. RC'

selam, sevgi ve saygı ile

 sayfa başına git


Forumda görüş beyan etmek ve yorum yapmak için üye olmanız gerekmektedir.
Yer alan ifadeler kişisel olup, hiçbir kurum ve/veya kuruluş adına görüş bildirilmez, bildirilse dahi kişisel kabul edilir ve yer alan her görüş yazarını bağlar. Site grup, cemaat, klik  vs bir sınıflama olmaksızın herkese açık olduğu için LÜTFEN POLEMİKLERE GİRMEYİNİZ, sadece kamuya sunacağınız bilgi ve görüşleri bizlerle paylaşınız. Yazılara yapılacak tenkitler edebi ve bilimsel formlar ve bilimsel etik açısından uygun olmalıdır. Kişilik haklarını ihlal halinde, hukuka, ahlaka aykırı görüş beyan edildiği ve ticari reklam yapıldığı durumlarda yazının yayınına izin verilmez. Kitap,dergi tanıtımları ticari sayılmaz. Yazılarınızda yaptığınız alıntılar (iktibaslar) için açıkça kaynak gösteriniz.

Çankırı Araştırmaları sitesi'
nde yayınlanmakta olan bütün yazılar, telif hakları yasalarınca korunmaktadır. Tümü yazarlarının yada telif hakkı sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadır. Yazarların izni olmaksızın sitede yer alan metinlerin —kısa alıntı ve tanıtımlar dışında— herhangi bir biçimde basılmaması, yayınlanmaması, editörlerimizin ve üyelerimizin kaynak belirtmeden herhangi bir alıntıyı sitemizde yayınlamaması önemle rica olunur. Kaynak belirtilmeksizin sitemizde yayınlanan alıntılar ve görüşler yazarlarını bağlar.

Kalite Anlayışımız:
Lütfen bildirilerinizi yayınlamadan önce yazım kuralları ve içerik açısından kontrol ediniz. Mümkünse önce word belgesi olarak yazıp denetleyiniz. Sonra kopyala-yapıştır yöntemiyle buraya taşıyınız. Dilimize gereken özeni göstermeyen ve kurallara uymayan bildiriler silinecektir.

   



Ana Sayfam Yap Favorilerime Ekle       © Çankırı Araştırmaları Sitesi hatsanat site yönetim sayfa başına git