Çankırı Araştırmaları Sitesi | Forumlar  
Çankırı Araştırmaları Sitesi  
Çankırı Araştırmaları Sitesinin 2002-2005 dönemi arşiv kayıtlarıdır.
 Arama Forumlar  Yazılar  Resimler  İletişim  
          www.cansaati.org
   
 

 

 
 Tüm Forumlar
 Çankırı İçin Düşünüyorum
 
Karaören Köyü, Tarih -Hatıra Yazısına Bir Yaklaşım
  Yazıcı Çıktısı /Yazıyı Bilgisayarına kaydet  

Yazan Önceki Konu Konu Önceki Konu  
ferruhtoruk
Okur


Ankara
12 Cevap
Gönderim - 14/03/2005 :  10:02:52      
Sayın Hakkı Bey' in yazmış olduğu; "Karaören Köyü, Tarih ve Hatıra" başlıklı yazısında ele aldığı Karaviran' in fotoğrafını da eklemiş olduğu 1944 de ilçe konumuna gelen Şabanözüne bağlı Orta-Şabanözü Karayolu üzerinde konumlanmış, bugünkü Karaören olduğunu ifade etmektedir. Yazısında Yücel Öakaya' nın Doçentlik Tezi olup, Türk Tarih Kurumu tarafından 1994 de basılan "Osmanlı İmparatorluğu'nda Ayanlık" adlı kitabının 236 syfasından yararlanarak bu ifadeyi kullandığını düşünüyorum. -Zaten referans olarak ta bu yayını vermiştir-. Yücel Özkaya' nın kitabında; ayanlık iddea eden Mahmut oğlu Musa' nın Şabanözü-Karaören Köyü' nden olduğuna dair kesin bir ifade mevcut olmadığı gibi Karıpazarı (Orta) ifadesiyle birlikte kullanılması söz konusudur. Yücel Özkaya, bir kısmı bugün Ankara Milli Kütüphane de yer alan toplam 76 kadı sicili içerisinden bazı sicilleri ele almıştır. Ele aldığı bu siciller içerisindeki Mahmut oğlu Musa ile ilgili şikayet içerikli bilgi 20 nolu kadı sicilinin 11 inci sayfasından alınmış olmalıdır. Çankırı ile alakalı bu sicillerden Özkaya nın incelemiş olduğu 20 nolu sicili incele şansımız olmadı. Fakat bu siciller arasında yer alan 21, 22,23 nolu siciller incelenmiştir. 21 nolu Kadı sicili 1802, 22 nolu da 1803 tarihli olduğuna göre 20 nolu sicilin 1801 olma ihtimali yüksektir. Özkaya' nın incelediği 20 nolu sicilde ifade edilen Çankırı ya bağlı Kamış köyü sakinlerinden Kalaycı oğlu Mehmet den ayan olarak bahsedilmesi ve Hacı Mehmet in aç gözlülüğü hakkındaki bilgilere bakıldığında Kamış ın bugün kü Şabanözüne bağlı ve aynı adla ifade edilen köy olduğu inkar edilemez bir gerçektir. Fakat bu sicilde yer alan Karaviran Köyü nün hangi Karaviran olduğu düşündürücüdür. 1802 den itibaren tutulmaya başlanan 21,22 23 gibi sırayı takip eden sicillerde Şabanözü, Çankırı Kazaları içerisinde yer almakla birlikte Çankırı merkeze bağlı olarak görülmekte ve yer yer Kuru Pazarından ayrı olarak ifade edilmektedir. Orta ise bu sicillerde Kara pazarı olarak yer almaktadır. Sicillerde Şabanözü köyleri; Arab, Bulgur, Büyük Yakalı, Dalyas, Kamış, K. Yakalı, Sarıkürd, Ereğez, Yenice (Şimdi Orta ya bağlı), Gümerdiğin olarak görülmektedir. Verdiğimiz bu köyler içerisinde Sicil 20 de Karaviran olarak ifade edilen ve bugünkü Karaören olarak bilinen ve Sayın Sadık Duran Bey tarafından düşünülen köyün bu köy olmadığı çok açık bellidir. Oysa Milan (Kurşunlu) köyleri içinde ise Karacalar ve Karacaviran adında yerleşimler 21 de dahil sonraki sicillerde de yer almaktadır. Çankırı nın bugünkü merkez ilçesi H. 990 tarihli ve XLVIII nolu mühimme defterinde (16. yy sonu) Şabanözü, Yapraklı ve Eldivan dahil olacak şekilde konumlanmıştır. TD 438 de 16. yy da Çankırı; Kalecik, Tosya, Çerkeş, Kurşunlu, Koçhisar (Ilgaz), Kargı, Milan ve Karıpazarı ve Çankırı (Yapraklı, Eldivan, Şabanözü) olmak üzere idari taksimata bölünmüştür. 16. yy da ve 18 yy in ilk yıllarında Karaviran isminde Şabanözüne bağlı bir köy ismi mevcut değildir. 16. yy da Çankırı merkez köyleri arasında yer alan Şabanözü ile birlikte Karaviran diye bir mezra olabilir düşüncesiyle bu yüzyıla ait bazı tahrirleri incelememize rağmen bu isimle bir yerleşime rastlanmamıştır. Fakat Şabanözü, H.987/M.1579 Tarihli TD 578 ve yine aynı tarihli XLI nolu Mühimme defterinde yer almaktadır. Bu defterlerde yaklaşık olarak: Çankırı Nahiyesine bağlı Şabanözü Köyü nde kurulan pazarın 15 yıldır kurulduğu yazılıdır. Bu bilgilerden pazarın burada 970/1564 den beri kurulduğu anlaşılmaktadır.bahsettiğimiz mühimme defterinde pazarın gelirinin 6000 akçe olduğu ifade edilirken H 987 tarihli tahriri defterinde ise 1000 akçe olduğu kaydı yer almaktadır. Bahsettiğimiz mühimme defterinde: "Kengiri kadısına hüküm; Sultan Beyazid in Amasya daki evkafına tabi, şabanözü nam karyede onbeş seneden beri bazar kurulup vakfa her sene altıbin akçe hasılat olurken ...." diye bir ifade devam etmektedir. Bu ifadeden de bugünkü ilçe konumundaki Şabanözü nün o dönem köy olduğu ve kurulan pazarının gelirlerinin ise Amasya da yer alan Sultan Beyazid Külliyesi giderlerine harçandığı anlaşılmaktadır. Burada bazı Mühimme ve tahrir defterinden verdiğimiz bilgilerden de anlaşıldığı üzere Şabanözü 16. yy da bir köydür. Sadık Duran Bey' in, Özkaya' dan ifade ettiği köy yani Karaviran in neresi olabileceği düşündürücüdür. 16. yy a ait tahrir defterleri ile yine bu yüzyıla ait bazı mühimme defterlerinde maalesef böyle bir fiziki yerleşim söz konusu değildir. 16. yy tahrir defterlerinde Karapazar a bağlı köyler arasında görülen ve 16 yy da 17 hane den müteşekkil olan Karacaviran adlı köy olma ihtimalinin daha yüksek olduğunu şimdilik ifade edebiliriz. Fakat bu ifadeye kesin bir yargı gözüyle bakılmamalıdır. Zira Kurupazarına bağlı Karaviran adında bir yerleşim söz konusudur. Kurupazarı ise 1802 tarihli sicilde dahil sonraki sicillerde Çerçiler (Orta Şabanözü yolu üzerine Karaören' e 3 km de dere içinde),Karakoçaş (Şabanözü Çankırı yolu üzerined), Kayı(şimdiki Çapar Kayı olmalı Çünkü bir de Yukarı Kayı mevcut)köylerinden mevcuttur. Fakat 1800' den sonra hem Şabanözü hem de Kurupazarı diye bilinen iki farklı nahiyeden Kuru Pazarı nın neresi olabileceği düşündürücüdür. Kurupazarının yeri çözülebilirse Yücel Özkaya' nın belirttiği Karaviran' ın bağlı olduğu nahiye ve aynı zamanda da Karaviran ın şimdiki Şabanözüne bağlı Karaören Köyü mü olduğu anlaşılmış olacak ve böylelece Özkaya nın kitabında yer alan hem Şabanözü hemde Karapazarı na bağlı Karaviran Köyü ifadesi açıklık kazanacak hatta Ali oğlu Mehmet' in cezalandırılması ile ilgili sicil 20 de yer alan bilgiler daha da şeffaf bir duruma gelecektir.
Bu yazımı şimdilik kapatırken, öncelikle Yücel Özkaya ya daha sonrada bu bilgiyi Can saatıne gönderen Sayın Sadık Duran Bey' e şükranlarımı sunarım.
Ferruh Toruk


Forumda görüş beyan etmek ve yorum yapmak için üye olmanız gerekmektedir.
Yer alan ifadeler kişisel olup, hiçbir kurum ve/veya kuruluş adına görüş bildirilmez, bildirilse dahi kişisel kabul edilir ve yer alan her görüş yazarını bağlar. Site grup, cemaat, klik  vs bir sınıflama olmaksızın herkese açık olduğu için LÜTFEN POLEMİKLERE GİRMEYİNİZ, sadece kamuya sunacağınız bilgi ve görüşleri bizlerle paylaşınız. Yazılara yapılacak tenkitler edebi ve bilimsel formlar ve bilimsel etik açısından uygun olmalıdır. Kişilik haklarını ihlal halinde, hukuka, ahlaka aykırı görüş beyan edildiği ve ticari reklam yapıldığı durumlarda yazının yayınına izin verilmez. Kitap,dergi tanıtımları ticari sayılmaz. Yazılarınızda yaptığınız alıntılar (iktibaslar) için açıkça kaynak gösteriniz.

Çankırı Araştırmaları sitesi'
nde yayınlanmakta olan bütün yazılar, telif hakları yasalarınca korunmaktadır. Tümü yazarlarının yada telif hakkı sahiplerinin izniyle sitemizde yer almaktadır. Yazarların izni olmaksızın sitede yer alan metinlerin —kısa alıntı ve tanıtımlar dışında— herhangi bir biçimde basılmaması, yayınlanmaması, editörlerimizin ve üyelerimizin kaynak belirtmeden herhangi bir alıntıyı sitemizde yayınlamaması önemle rica olunur. Kaynak belirtilmeksizin sitemizde yayınlanan alıntılar ve görüşler yazarlarını bağlar.

Kalite Anlayışımız:
Lütfen bildirilerinizi yayınlamadan önce yazım kuralları ve içerik açısından kontrol ediniz. Mümkünse önce word belgesi olarak yazıp denetleyiniz. Sonra kopyala-yapıştır yöntemiyle buraya taşıyınız. Dilimize gereken özeni göstermeyen ve kurallara uymayan bildiriler silinecektir.

   



Ana Sayfam Yap Favorilerime Ekle       © Çankırı Araştırmaları Sitesi hatsanat site yönetim sayfa başına git